Sluiten Terug

Minder gedwongen afzonderingen in de JeugdzorgPlus

Er wordt steeds minder gedwongen afgezonderd in de instellingen voor gesloten jeugdhulp, de zogenoemde JeugdzorgPlus. Onderzoekers van de Academische Werkplaats Risicojeugd concluderen in het eindrapport van het project ‘Ik laat je niet alleen’ dat er sprake is van een “stabiele en steeds verder doorzettende significante daling van het aantal gedwongen afzonderingen van jongeren die in de JeugdzorgPlus verblijven.” Het rapport waarschuwt ook, want het einddoel van nul afzonderingen is nog niet in zicht: “Er is geen tijd om achterover te leunen.”

De jeugdzorgplusinstellingen, en zo ook Pactum (locatie OG Heldring), stelden zichzelf in 2018 twee gezamenlijke doelen: minder jongeren in de JeugdzorgPlus en (op termijn) geen gedwongen afzonderingen meer. Sinds 2017 is het aantal jongeren in de JeugdzorgPlus met bijna dertig procent gedaald, en sinds de eerste nulmeting in 2019 gaat ook het aantal gedwongen afzonderingen in alle instellingen omlaag. “Dat is de lijn die we willen zien,” zegt Bas Timman, bestuurslid van Jeugdzorg Nederland, “maar we realiseren ons ook dat er meer moet gebeuren.”

Activiteiten instellingen

De Academische Werkplaats Risicojeugd constateert dat het “zeer aannemelijk” is dat de daling is toe te schrijven aan activiteiten die instellingen hebben ondernomen om gedwongen afzonderingen terug te dringen: een grotere focus op behoeften van individuele jongeren, een uitgebreider en gevarieerder dagprogramma, andere methodieken en meer training en aandacht voor intervisie en supervisie van professionals. Daarnaast is het gezamenlijk leren door professionals over jeugdzorgplusinstellingen heen, de zogenoemde ambassadeurs van ‘Ik laat je niet alleen’, een effectief middel geweest.

Wat realiseren we binnen Pactum

SafePath

Binnen Pactum kunnen we afzonderingen steeds beter voorkomen. Samen met de jongeren creëren we meer begrip voor het eigen gedrag en inzicht waar dit gedrag vandaan komt. Dit hebben wij verwerkt in onze geactualiseerde basismethodiek ‘Veilig in Verbinding’.

Middels de basismethodiek ‘Veilig in Verbinding’ lukt het jongeren om inzicht te krijgen in eigen gedrag. Aan de hand van deze schematherapeutische manier van werken, gaan we hierbij in gesprek met de jongere over de triggers die bepaald gedrag van de jongere aankondigen. Op deze manier kunnen we escalaties steeds beter en eerder voorkomen.

Binnen deze methodiek worden incidenten, die hebben geleid tot een separatie, ook structureel nabesproken door de jongeren en het behandelteam.

Flexibiliteit en kleinschaligheid binnen ons residentieel zorgaanbod

Op dit moment maakt Pactum de beweging naar kleinschaligheid in de JeugdzorgPlus en het overige residentiële zorgaanbod. Afgelopen jaar zijn ook Kleinschalige (gezinsgerichte) groepen en Passend Verblijf in de regio opgezet. Dit biedt jongeren een passend verblijf waarin maatwerk uitgangspunt is. . Hierbij kunnen we dan ook preventief onze expertise aanbieden om escalatie en opname verder te voorkomen.

Deze beweging vereist natuurlijk samenwerking en afstemming met de zorgregio’s, over de financiële en organisatorische consequenties die dit met zich meebrengt.

Gezamenlijk leren

Direct na het uitspreken van de ambitie in 2018, heeft Pactum samen met de andere jeugdzorgplusinstellingen een gezamenlijk project en netwerk ‘Ik laat je niet alleen’ opgezet. De ambassadeurs kwamen samen met jongeren en ervaringsdeskundigen eens in de zes weken bijeen. Dat werkte, vertelt Sander Konings, therapeut/praktijkbegeleider bij ViaAlmata en ambassadeur. “De open en eerlijke uitwisseling van kennis en ervaringen, waarbij je je dus ook kwetsbaar opstelt naar elkaar, is heel waardevol geweest. Het opent nieuwe denkpaden of ideeën waar je zelf soms niet aan gedacht hebt.”

Aanbevelingen

In het rapport ‘Ik laat je niet alleen’ staat ook een aantal aanbevelingen. Zo wordt geadviseerd te blijven investeren in professionals en in cultuurverandering, goed te luisteren naar jongeren en ervaringsdeskundigen, met en van elkaar te leren gebruikmakend van data, en te komen tot kleinere groepen en kleinschalige voorzieningen. Bas Timman, Jeugdzorg Nederland: “We nemen alle aanbevelingen ter harte. Dat vraagt allereerst wat van de instellingen zelf en wat van alle instellingen gezamenlijk. Het vraagt echter ook wat van de bredere omgeving van de JeugdzorgPlus, van de verwijzers tot de gemeenten die verantwoordelijk zijn voor de jeugdhulp. Deze jongeren zijn onze gezamenlijke verantwoordelijkheid. Om het beter te doen zullen we iedereen dus moeten (blijven) betrekken.”

Definitie gedwongen afzonderingen: Bij het terugdringen van gedwongen afzonderingen wordt de volgende definitie gehanteerd: ‘gedwongen afzonderen betreft het tegen de wil van de jongere plaatsen in een ruimte die hij of zij niet mag of kan verlaten’. De jeugdzorgplusinstellingen hebben bewust gekozen voor een brede definitie en meer te doen dan alleen het sluiten van de separeerruimtes. Ze willen daarmee voorkomen dat het probleem wordt verplaatst en er op een andere manier op een andere plek gedwongen wordt afgezonderd.

Heeft u vragen?

Stuur een e-mail naar

communicatie@pactum.org
Delen